Potomkowie Błażeja

W jednym z komentarzy, już dość dawno temu, pojawiła się prośba o objaśnienie pochodzenia nazwiska Błaszczyk. Jest to nazwisko odimienne pochodzące od Błażeja, pierwotnie oznaczające oczywiście kogoś, kto był potomkiem człowieka o takim imieniu. W tej formie imię notowane od 1607 roku. Ma ok. 25 tys. użytkowników, co oznacza, że jest na 98. miejscu na liście najczęściej spotykanych polskich nazwisk. Od tego imienia powstało wyjątkowo dużo nazwisk.

Parol na misia

Panie Henryku, mam 13 lat i interesuję się historią. Czytanie Angory zawsze rozpoczynam od lektury Pańskiej rubryki. Chciałbym się dowiedzieć, jakie jest znaczenie nazwiska Parylak. Proszę też o wyjaśnienie znaczenia nazwiska mojej mamy: Misiewicz.

Parylak to nazwisko utworzone od słowa parol, czyli ‘zobowiązanie słowne, słowo honoru’, Misiewicz natomiast (forma notowana już w XVII wieku) pochodzi od misia, jak zwano niedźwiedzia lub… grubasa. Parylaków jest w zasobie współcześnie używanych nazwisk 285, zaś Misiewiczów 3605.

Aleksy i nazwiska

Mam prośbę o podanie znaczenia, pochodzenia i liczby użycia nazwiska Oleszczuk, pisze Czytelniczka. Nigdzie nie mogę znaleźć informacji na ten temat, a jestem ciekawa. 

Nazwisko to powstało od staropolskiego imienia Oleksy (Aleksy) lub wschodniosłowiańskiego Oleksander (Aleksander). Nazwisko modyfikowało swą formę w ciągu wieków i pod wpływem regionalnym (wschodnim) przybrało tę postać. Podobnie jak Olesiczuk, Olaszczyk, Oleszo, Oleszczyk, Oleszej, Oleszczyński i inne.  W zasobie nazwisk współcześnie używanych jest 3637 takich nazwisk.

Od dyląga do Dylonga

Pragnę się dowiedzieć o pochodzenie nazwiska Dylong, pisze Czytelnik. Z opowieści rodzinnych wiem, że dziadek podczas I wojny światowej, będąc w Paryżu, został zaproszony przez generała na obiad, gdyż generał był zdziwiony, że posiada takie samo nazwisko. Czy moje nazwisko nie jest przypadkiem pochodzenia francuskiego, a może raczej wywodzi się ze wsi Dyłągówka. Zaznaczę, iż mieszkam na Górnym Śląsku.

Nie szukałbym antenatów ani źródła nazwiska we Francji. Zbieżność fonetyczna, tak częsta nawet między egzotycznymi językami, nie ma znaczenia w etymologii. W gwarze dylągiem zwano wysokiego mężczyznę, dryblasa i to jest źródłosłów, którego Pan szuka. Istniała też forma tożsama: dryląg, oznaczająca wyrostka, niezgrabnego wysokiego parobka (Jak w Słowniku gwar polskich podaje Jan Karłowicz). W zasobie nazwisk współcześnie używanych jest 1010 takich nazwisk, większość Dylongów mieszka na Górnym Śląsku i Opolszczyźnie.

Katański i Katyński

Nazwisko Katyński pochodzi albo od kata albo – nieco bardziej ryzykowny trop – jako modyfikacja od rzeczownika katana (jest bowiem też nazwisko Katański). Dodajmy, że katana lub katanka to w dawnej polszczyźnie kurtka wojskowa, także część stroju ludowego lub synonimiczne określenie kaftana, bluzy’. Być może u początku nazwiska stoi imię Katarzyna, która  formach pochodnych zaowocowała liczną grupą nazwisk do dziś używanych. W zasobie 170 nazwisk Katyński i 133 Katański. Katyńskich najłatwiej spotkać w Przemyskiem, Katańskich w Oświęcimiu.