wtorek, 22 kwietnia 2014

Bard

Zastanawialiśmy się nad pochodzeniem nazwiska Bardel i nad jego odmianą. Jego posiadacz przypuszcza, że to nazwisko francuskie i nie odmienia się w języku polskim.

Pani Aniu, to łatwa pokusa, uznać nazwisko brzmiące z francuska (włoska, niemiecka, szwedzka etc.) za pochodzenia obcego. Prawda jest prosta i banalna. Nazwisko Bardel pochodzi od podstawy bard-, jak w starych polskich słowach bardo (grzebień tkacki), barda (topór), gwarowym słowie bardo (wzgórze) i do dziś używanym rzeczowniku bard (poeta). 
Nazwisko jest odmienne i byłoby takim nawet w przypadku, gdy etymologia z(a)wiodłaby nas nad Sekwanę. Po prostu nazwy własne podlegają w polszczyźnie zasadom fleksji, czyli są  odmienne. 
Nazwiska tego używa 109 Polaków.

piątek, 18 kwietnia 2014

Górzny?

Nazwisko Górzny to XV-wieczna modyfikacja przymiotnika gorny (górny), metaforycznie: ktoś dumny. Albo od gwarowej formy górniak, oznaczającej górala lub górnika. Nazwisko to nosi dziś 456 Polaków.

wtorek, 15 kwietnia 2014

Parol na misia

Panie Henryku, mam 13 lat i interesuję się historią. Czytanie Angory zawsze rozpoczynam od lektury Pańskiej rubryki. Chciałbym się dowiedzieć jakie jest znaczenie mojego nazwiska Parylak. Proszę też o wyjaśnienie znaczenia nazwiska mojej mamy: Misiewicz.

Parylak to nazwisko utworzone od słowa parol, czyli «zobowiązanie słowne, słowo honoru», Misiewicz natomiast (forma notowana już w XVII wieku) pochodzi od misia, jak zwano niedźwiedzia lub… grubasa. Parylaków jest w zasobie współcześnie używanych nazwisk 285, zaś Misiewiczów 3605.

piątek, 11 kwietnia 2014

Od Dionizego

Chciałbym poprosić o wyjaśnienie pochodzenia i znaczenia mojego nazwiska Dynaka. Niby wygląda na proste, ale jakoś trudno mi było znaleźć jego genezę. Jedyną rzeczą jaką o nim słyszałem to "Das ist turkische Name" – jak  powiada mój wujek, rodowity Niemiec.

Das ist nich turkische Name… Dynaka jest polskim nazwiskiem odimiennym i pochodzi od Dionizego. W zasobie 32 nazwiska.

wtorek, 8 kwietnia 2014

Piotr Opoka?


Piszę do Pana z prośbą o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Opoka. Rodzina moja prawdopodobnie wywodzi się z Małopolski z okolic Tymowej i Zakliczyma. Ale będąc na Ukrainie spotkałam kobietę o tym samym nazwisku. Panie Henryku, rozmowa z nią w ojczystym języku, była nie lada przeżyciem. Nigdy nie słyszałam, aby ktoś tak pięknie mówił po polsku (przepraszam prof. Miodka).

Opoka jest jednym z najstarszych polskich nazwisk, zanotowanych już w 1166 roku. Znaczenie źródłosłowu do dziś się nie zmieniło, bo pochodzi od rzeczowników pospolitych: skała lub kamień, służący do budowy. Cytowane nazwisko ukraińskie ma identyczny rodowód, zaś spotkana Polka tylko to potwierdza. W użyciu jest dziś 1146 takich nazwisk.