Tas

Tas ma bardzo malownicze, rdzennie polskie pochodzenie. Otóż wieki temu tas (albo tasy, tasza, tasik) był to ‘kram pod namiotem, stragan, buda kramarska okryta płachtami’. „Powywracał im tasze, powywracał stoły”, pisał Wacław Potocki. Stąd tasarz to inaczej kramarz. Taską nazywano filiżankę. W zasobie 255 nazwisk (i bardzo wiele wariantów).

Gajewscy i inni

Nazwisko Gajewski pochodzi od wyrazu gaj ‘zarośla, lasek’, ten zaś od czasownika gaić, czyli ‘zielenić’. E. Breza pisze: „Nazwisko, a przedtem przezwisko Gaj, odniesione zostało do kogoś, kto mieszkał wśród zagajników. Łatwo to wywieść z  tekstów  niemieckich czy łacińskich, w jakich najpierw pojawiły się nasze pomorskie nazwiska, a więc z określenia łacińskiego, typu: Joannes de Gaj czy niemieckiego  Johann aus Gaj (…)”. To wyjaśnia potężną liczbę funkcjonujących obecnie w zasobie nazwisk – 25666. Z tego samego korzenia semantycznego wyrasta nazwisko Gajowniczek, tu w formie deminutywnej (zdrobnionej) od nazwiska (tytułu) Gajowy. 
Gajewscy, ród rozległy, występują od wieków w herbarzach i to pod pięcioma różnymi herbami: Jelita, Ślepowron, Sulima, Rola i Ostoja. Obecnie mamy 1291 nazwisk Gajowniczek i tylko 341 Gajowy.

Na Mi-

Nazywam się Michna, pisze Czytelniczka, i chciałam spytać, skąd mogłoby wziąć się moje nazwisko? Mój ojciec twierdzi, że może być ono pochodzenia niemieckiego. Co do mojego nazwiska mam jednak wątpliwości. Mam też wrażenie, że nierzadko jest ono spotykane w wersji z „o” na końcu, co tłumaczyłoby częste pomyłki w urzędach, itp.

Michna to czysto polskie, stare nazwisko pochodzące od imienia Michał, albo imion złożonych na Mi-, typu Miłosław, Mirosław, Mikołaj. Imię Mich notowane jest już w roku 1125. Owszem, pod wpływem uwarunkowań regionalnych notuje się końcówki -o, ale nie oznacza to innego wytłumaczenia niż to powyższe. W zasobie nazwisk współcześnie używanych jest 2430 nazwisk Michna, zaś Michno – 1781.

Od nalewania

Nalewaj to nazwisko odczasownikowe, powstało od nalewać. Możliwe też pochodzenie od  nalewaja, nazwy naczynia, z którego nalewano. Nalewajkiem zwano stronnika kościoła greckiego. W zasobie 440 nazwiska, które są szczególnie często spotykane w Ostrowcu Świętokrzyskim i rejonie Poznania, Gniezna, Mogilna, Inowrocławia.

Od górala do Górala

Góral to nazwa mieszkańca gór. I stąd nazwisko: od rzeczownika góra, góry, czyli miejsca pochodzenia. Nazwa grupy etnicznej, która poprzez przezwisko utrwaliła się w nazwisku. Warto też pamiętać o homonimach. Góralem nazywano także posła (deputowanego), kapelusz typu góralskiego, rodzaj tańca, zaś w gwarze krakowskiej i Galicji zachodniej określano tak... łotra i złodzieja. Nazwisko to nosi ok 8 tys. Polaków, najwięcej mieszka ich w Warszawie (ok. 400), zaskakujące jednak, że w o wiele mniejszym Węgrowie mieszka ok. 300 osób o tym nazwisku.