Tajemniczy Poks

Niełatwo objaśnić pochodzenie nazwiska Poks. Źródła podpowiadają pochodzenie litewskie, ale bez pewności. W Biblii Leopolity (XVI wiek) znajdujemy rzeczownik poksykowanie, oznaczający ‘posykiwanie, szemranie‘, zaś w późniejszej gwarze ‘pokrzykiwanie’, trudno jednak stwierdzić, czy to prawdopodobne źródło. 280 nazwisk w zasobie, szczególnie dużo Poksów mieszka w Częstochowskiem, sporo też na Górnym Śląsku. Może więc raczej źródłosłów niemiecki?

Na tropie Greckich

Jeden z Czytelników, zaskoczony tym, że na portalu Nasza Klasa spotkał aż tak wiele osób o identycznym nazwisku, pyta, skąd pochodzi nazwisko Grecki.
Jest ono niewątpliwie odprzymiotnikowe, pochodzi od grecki. Można wierzyć, że przodek Greckich dawno temu przywędrował z południa i osiadł na żyznej Słowiańszczyźnie, dając początek zacnemu rodowi. Może tak i było, a może i nie? A może był greko-katolikiem albo prawosławnym, a mieszkał na ziemiach polskich od zawsze? Może znał grekę? A może spłodził go kupiec z Bałkanów, wędrujący ku Bałtykowi?
Wariantów może być wiele, wszystkie zaś tajemnicze, jak zwykle, gdy sprawa, na pierwszy rzut oka jest prosta... Nie musiała to być jakaś unikatowa sytuacja, gdyż do dziś nazwiska Grecki używa 632 rodaków. Pamiętajmy jednak, że Grek, grecki nie pochodzi z języka greckiego, ale łacińskiego. Znany z naszej XVI-wiecznej literatury Greczyn (a więc Grek), według etymologów wcale nie pochodzi od nazwy narodowości, ale od niemieckiej nazwy osobowej Gretz lub imion zaczynających się na Grad- lub Hrad-.

Od świdwy

Świdłowski to nazwisko o bardzo starej proweniencji sięgającej XIII wieku. Początek nazwisku dała świdwa (świd), krzew z rodziny dereniowatych. Tylko 21 nazwisk pozostaje w użyciu.
Z tego samego źródła wywodzą się m.in. częściej spotykane nazwiska Świda (325), Świdwa (268).

Pukać i pukować

Pukowiec to nazwisko odczasownikowe, pochodzące od pukać czyli ‘stukać albo pękać’. W gwarze funkcjonował też czasownik pukować lub bukować w znaczeniach: 1) „młócić pierwszy raz po kłosach”, 2) „cepami lub w młocarni oczyszczać ziarno jęczmienia z wąsów, wydobywać ziarno lnu z główek lub łubin ze strąków” (jak podaje Jan Karłowicz w Słowniku gwar polskich).
W zasobie 333 nazwiska, jest też 858 Bukowców.

Odapelatywny Kaszel

O pomoc w kwestii pochodzenia swego nazwiska prosi pani Kaszel. Otóż nazwisko to niewątpliwie jest odapelatywne, to znaczy, że pochodzi od rzeczownika pospolitego, którym jest oczywiście kaszel. W gwarze używano co prawda podobnego słowa kaszele na sieć wypełnioną sianem i zawieszoną z tyłu wozu czy sań, ale tu nie ma co drążyć sprawy. Ktoś z przodków pani Kaszel dał się zapamiętać jako… kaszlący i wskutek tej cechy cały ród otrzymał nazwisko. Ród nieliczny zresztą, bo dziś tylko 27 Polaków nosi to oryginalne nazwisko.