Skoba, skobić

Już dawno temu jeden z Czytelników zapytał o pochodzenie nazwiska Skobejko. Według jego informacji miałoby to być nazwisko krymsko-tatarskie. Moje źródła nie potwierdzają tego. Najprawdopodobniej należy ono nazwisk pochodzących od prasłowiańskiego słowa skoba ‘klamra, zwora’, może od gwarowego skoba, skob ‘skobel’ lub może od skobić ‘zdzierać korę z drzew, skórę z zabitego zwierzęcia’.

Kabat i nazwiska

Kabycz pochodzi najpewniej od XIV-wiecznego słowa kabat (także: kabaj, kabak) oznaczającego kurtkę albo długi kaftan lub może od niemieckiej nazwy osobowej Kabe. W tej grupie znajdujemy też takie nazwiska jak: Kabaczyński, Kabaczko, Kabaczyk (są też nazwiska Kabat, Kabaj i Kabak).  22 nazwisk Kabycz obecnie w użyciu.

Najpopularniejsze nazwiska polskie

Jakie jest najczęściej spotykane nazwisko w Polsce? Na to częste pytanie znajdziecie łatwą odpowiedź. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych opublikowało najnowsze dane, które dostępne są również w Poczcie Nazwisk Polskich.
Poniżej 10 najczęstszych nazwisk polskich.
W kolejnych kolumnach podajemy: liczbę porządkową, nazwisko żeńskie z liczbą wystąpień, nazwisko męskie z liczbą wystąpień.

1.	Nowak 137 745	Nowak 136 769
2.	Kowalska 88 571	Kowalski 87 826
3.	Wiśniewska 69 594	Wiśniewski 68 880
4.	Wójcik 62 831	Wójcik 62 376
5.	Kowalczyk 61 235	Kowalczyk 61 238
6.	Kamińska 60 234	Kamiński 59 295
7.	Lewandowska 59 107	Lewandowski 58 036
8.	Dąbrowska 58 901	Dąbrowski 57 325
9.	Zielińska 58 122	Zieliński 57 081
10	Szymańska 57 073	Szymański 55 884

Źródło: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, baza danych PESEL na dzień 31.12.2013 r.
Lista rozszerzona do 100 najpopularniejszych nazwisk żeńskich i męskich w Polsce jest dostępna w pliku PDF.

Skąd Bieryt?

Bieryt to najprawdopodobniej nazwisko od rzeczownika biret, rogatywka. W XVI-wiecznym słowniku S. Mączyńskiego czytamy: „Nie uczyni głupiego doktorem czerwony bieryt”. 210 nazwisk  w zasobie współcześnie używanych, najwięcej Bierytów mieszka na Nowosądecczyźnie.

Norki i nurki

Od czego pochodzi nazwisko Nurkowski, pyta Czytelnik. Przecież kilkaset lat temu nie było nurków, 500 km od morza? Obecnie mieszkam w Krakowie i w tutejszej książce telefonicznej jest tylko kilkanaście takich nazwisk, więc jest ono dość rzadkie. Będę wdzięczny za jakiekolwiek sugestie.

Niesłusznie Pan kojarzy. Nurek to nie tylko specjalista od zanurzania, w skafandrze czy masce. Takiego pewnie trudno byłoby znaleźć w Krakowie, do tego pół tysiąca lat temu. Ale nurek (nur) to także popularny ptak wodny (w staropolszczyźnie zwany norkiem), chroniony, czarnoszyi, świetnie pływający i nurkujący. W Sandomierskiem nurkiem zwano człowieka nieśmiałego, „z wejrzeniem ponurem”. W gwarze z kolei istnieje nadal czasownik nurać, oznaczający szukanie czegoś po ciemku. Wśród dawnych rzeczowników pospolitych znajdujemy też: norek/nurek w znaczeniu: (ptak) perkoz, człowiek nowo ochrzczony a także skok do wody. W zasobie znajdujemy 752 nazwiska.