Mały pokojowiec?

Pokojowczyk to stare nazwisko, prowadzące do XV-wiecznej formy pokoj, czyli spokój, przymierze, także izba. Wskazywałbym jednak bardziej prozaiczną etymologię. Pokojowcem (albo pokojowym) zwano we dworze służącego, zatem być może deminutiwum, czyli zdrobnienie, dotyczy pomocnika pokojowca? W użyciu mamy 173 nazwiska. Ich posiadaczy najczęściej można spotkać w Kaliszu.

Skąd Ożdżyński?

Przychylałbym się do etymologii prowadzącej do rzeczownika pospolitego ożga, oznaczającego ogień, pożogę, a także pogorzelca. Przynajmniej uzasadnia to fonetyka. Ale może to być także forma, którą pozbawiono spółgłoski z początkowej części, a kiedyś nazwisko to brzmiało Dożdżyński albo Możdżyński. Warto byłoby zajrzeć do ksiąg metrykalnych. Jednak liczba nazwisk w zasobie (302) raczej dowodzi, że jest to forma niezmodyfikowana, oryginalna.

Stryj czy stryk?

Nazwisko Strykowski pochodzi najprawdopodobniej od nazw miejscowych Stryków, Strykowo, może Strykowice (taka równoległa etymologia jest możliwa, bo nazwisko mogło powstać w wielu miejscach kraju). Z kolei nazwa miejscowości pochodzi najpewniej od nazwy osobowej Stryk, to zaś zapewne ma źródło w wyrazie  stryk ‘powróz’ (dziś znane tylko w formie stryczek), które pochodzi z  niemieckiego Strick. Nie można jednak wykluczyć, że jest to forma zgrubiała od stryj.

Wysoko urodzony

Postanowiłem zapytać o pochodzenie nazwiska Supernat, pisze Czytelnik. Spotkałem się z opinią osoby noszącej takie same nazwisko, która stwierdziła, że nasze pochodzi ono od włoskiego określenia supernatus, czyli w swobodnym tłumaczeniu ‘wysoko urodzony’.

Nazwisko Pańskie wywodzi się nie tyle z włoszczyzny, co z łaciny, a można je potraktować jako złożenie słów super- i natus, mogące rzeczywiście oznaczać człowieka wysoko urodzonego (bądź kogoś „znajdującego się wysoko”, czyli metaforycznie: bujającego w obłokach, od czasownika trzeciej koniugacji supernus). W użyciu pozostaje 209 takich nazwisk.

Co to są hamery?

Czytelnik pyta o pochodzenie nazwisk Chamerski i Hamerski. Dodaje przy tym, że Hamerscy już w XVI w. byli szlachtą herbu Tępa Podkowa, a wywodzili się z miejscowości Hamery pod Nakłem. 
Rodowód nazwiska jest prosty i wiąże się ze staropolskim hamerem (albo hamrą bądź hamernią), czyli ‘kuźnią’. Hamerski vel chamerski – ten przymiotnik funkcjonował w obu zapisach, znaczy więc tyle co ‘kowalski’. W gwarze hamerą nazywano burzę, zawieruchę, co niesie w sobie także wyraźny element dźwiękonaśladowczy. Hamernikiem zwano – też w gwarze – człowieka gwałtownego, raptusa. W zasobie nazwisk mamy 483 Chamerskich i 852 Hamerskich.