Gallus z Galii

Proszę o przybliżenie mi etymologii nazwiska Gałaszek, pisze Czytelnik. Rodzina pochodzi z południowej części Górnego Śląska, ale na podobnie brzmiące nazwisko natknąłem się u  Czechów.

Rodowód nazwiska to średniowieczne imię Gallus, pochodzące od nazwy etnicznej Gal. Oznaczała ona kogoś, kto przywędrował z Galii, to znaczy krainy historycznej w Europie Zachodniej, obecnie obejmującej tereny Francji, Belgii i północnych Włoch.
Niektóre nazwiska z elementem Gał-, np. Gałaj, Gałuszka, mogą mieć źródłosłów w dawnych nazwach osobowych na Gal-, Gał-, które z kolei mogą pochodzić od wyrazów pospolitych typu:  galas, gałuch, gałka.

Lik? Trudno wypowiedzieć

Chciałbym dowiedzieć się czegoś więcej o pochodzeniu mojego nazwiska Lik, pisze Czytelnik. Jedyne co wiem, to ma ono jakiś związek z Ełkiem, a część mojej rodziny pochodzi z Gorlitz, a część ze Zgorzelca.

W staropolszczyźnie lik to inaczej liczba, ilość, suma czegoś. „Namiętności likiem trudno wypowiedzieć” żalił się Sebastian Petrycy na progu XVII wieku. Pod likiem, czyli w miarę, w odpowiedniej ilości. I dziś używamy zwrotu bez liku, w znaczeniu czegoś niepoliczalnego. W języku potocznym występowały i inne znaczenia: porządek, miara, poczet, lejek. W gwarze likiem nazywano lek. Tak określano trzy jedności albo pojęcia: zawsze i tylko. W Pana przypadku może zachodzić też kwestia spolszczenia niemieckiego nazwiska Lick (Lueck). W zasobie 466 nazwisk i liczna grupa nazwisk pochodnych.

Gwizd dzika w herbie

Pani Małgorzata z Dusznik-Zdroju pyta o nazwisko Hudyma. Było to nazwisko panieńskie jej babki, która pochodziła z Drohobycza. Ponoć była to zubożała rodzina szlachecka, jak pisze nasza Czytelniczka, mająca herb przedstawiający gwizd dzika (tzn. ryj) i topór.
Nazwisko, pani Małgorzato, nie stanowi większej zagadki, gdyż jest formą pochodzącą od przymiotnika chudy. Zarówno Hudyma (188 nazwisk w użyciu), jak i Chudyma (4 nazwiska) mają ten sam początek. Mieszkają oni w większości na tzw. Ziemiach Odzyskanych, co może potwierdzać wschodnie pochodzenie nazwiska.

Mały pokojowiec?

Pokojowczyk to stare nazwisko, prowadzące do XV-wiecznej formy pokoj, czyli spokój, przymierze, także izba. Wskazywałbym jednak bardziej prozaiczną etymologię. Pokojowcem (albo pokojowym) zwano we dworze służącego, zatem być może deminutiwum, czyli zdrobnienie, dotyczy pomocnika pokojowca? W użyciu mamy 173 nazwiska. Ich posiadaczy najczęściej można spotkać w Kaliszu.

Skąd Ożdżyński?

Przychylałbym się do etymologii prowadzącej do rzeczownika pospolitego ożga, oznaczającego ogień, pożogę, a także pogorzelca. Przynajmniej uzasadnia to fonetyka. Ale może to być także forma, którą pozbawiono spółgłoski z początkowej części, a kiedyś nazwisko to brzmiało Dożdżyński albo Możdżyński. Warto byłoby zajrzeć do ksiąg metrykalnych. Jednak liczba nazwisk w zasobie (302) raczej dowodzi, że jest to forma niezmodyfikowana, oryginalna.