Jak bark-

Niemało jest polskich nazwisk pochodzących od podstawy bark-, występującej w wyrazach bark ‘część ramienia’ lub barka, który w gwarach znaczył ‘orczyk, waga’ (nazwisko raczej nie ma związku z włoskiego pochodzenia rzeczownikiem barka oznaczającym ‘statek pływający’). Najstarsze są formy Bark (zanotowana już w 1306 roku, współcześnie 94 użytkowników) i Barkała (1385, tylko 2 osoby je noszą).

Podyma, czyli podejma

Od wielu lat usiłuję dociec pochodzenia nazwiska Podyma. W szkole średniej historyk mówił mi o szlacheckim pochodzeniu tego nazwiska, z innych źródeł ustaliłem że podyma jest częścią wozu. A jak jest faktycznie?

Faktycznie jest tak, że podyma (także podejma) to ważna część kuszy, jej urządzenie spustowe. I stąd się wzięło Pańskie nazwisko. Albo z gwary, gdzie to, co podtrzymywało dyszel wozu, też nazywano podejmą. 1302 Polaków tak się nazywa. Nazwisko ma kilka wariantów, np. Podejm, Podejma, Podema, Podemski.

Norwiński i Narwiński

Niedługo wychodzę za mąż i przyjmę nazwisko męża :) Zastanawiam się więc nad pochodzeniem nazwiska Norwiński. Często żartujemy, że może to jakieś skandynawskie korzenie, ale chyba nie ma to związku.

Nie sądzę, by nazwisko miało źródłosłów skandynawski. Pochodzić może od czasownika narwać, może to być modyfikacja pochodzącego z Litwy nazwiska Norwaisz (od litewskiej nazwy osobowej Nórvaišas, Narvaišas). Inna możliwość to pochodzenie od niemieckich nazwisk Norwind, Norwint (nosi je kilka osób w Polsce). Potrzebne byłoby studium genealogiczne. Tylko 43 Polaków nosi nazwisko Norwiński a 1 Narwiński. 

„Stare” nazwiska

Starula i Starulak to stare, godne nazwiska pochodzące albo od przymiotnika stary, albo czasownika starać się. W niektórych gwarach staruszkę nazywano starują. W użyciu pozostaje 70 nazwisk Starula i 5 Starulak, jest też 1 Starulok (forma śląska). Starulakowie w większości mieszkają w Siedlcach, Starulowie zaś w Jędrzejowie i Trzebnicy.

Galijczyk z Polski

Nazwisko Galos pochodzi najprawdopodobniej od imienia łacińskiego Gallus, które w Polsce po raz pierwszy zanotowano w XII w. Najstarszy znany zapis przydomka bądź nazwiska Galos pochodzi z 1587 r.
Imię to oznaczało pierwotnie Galijczyka, czyli mieszkańca Galii (w starożytności była to kraina obejmująca tereny współczesnej Francji, Belgii i północnych Włoch). Często wiąże się je też z łacińskim gallus ‘kogut’. Może to oznaczać, że imię to przyszło do nas wraz z jakimś Galijczykiem.
Nie można też odrzucić etymologii słowiańskiej, nazwisko mogłoby powstać na przykład od czasownika galić ‘służyć komu’.