Potomek Gawła

Gawlik to XVI-wieczna forma od imienia Gaweł. Etymologicznie znaczy ono «mały Gaweł» albo «syn Gawła». Z kolei imię to wywodzi się od łacińskiego słowa Gallus o znaczeniu «mieszkaniec Galii». W użyciu 9779 nazwisk.

Skąd pochodzą Pieckielonowie?

Szanowny Panie Henryku, nazywam się Pieckielon i mieszkam w Gnieźnie. W spisie ludności figuruje 8 osób o tym nazwisku i jest to moja najbliższa rodzina z Gniezna. Poza nami w kraju nie ma nikogo o tym nazwisku. Sprawdzałem. Mój ojciec pochodził z miasteczka Woronowo koło Wilna, ale tam też oprócz mojego dziadka nikt się tak nie nazywał. Dzisiaj ze starszego pokolenia nikt nie żyje i nie wiem, gdzie szukać swoich korzeni.

Trop wileński jest wyraźnie wtórny, bo prawdopodobnie trafił tam ktoś, kto już nazwisko Pieckielon nosił. Jest ono bowiem pochodzenia niemieckiego, a jego początkiem, jak podaje K. Rymut,  jest nazwa osobowa Peckel, ta zaś wywodzi się od średnio-dolno-niemieckiego słowa beckel, jak nazywano przedmiot w formie kotła. Jest też inny trop etymologiczny, pomorski (E. Breza), wiążący się z nazwiskami podobnymi, jak Bikielec i Pieckiel, a prowadzący do niemieckich słów Bickel i Pickel, oznaczających «kilof, siekierkę do lodu».

Dumny Hardej

Hardej to nazwisko odprzymiotnikowe od hardy, czyli «dumny, pyszny, wyniosły, zuchwały». W XVI wieku człowiek hardy to «ktoś ogarnięty szlachetną dumą, ktoś wspaniały, wzniosły» (W. Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego).  W dialektach mawiano tak o kimś kłótliwym, groźnym. W zasobie  202 nazwiska.

Od Śreniawy

Spisuję historię mojej rodziny, która wywodzi się od przodka o nazwisku Srzeniawski. Jest to nazwisko wymieniane w dwóch herbarzach polskich, a pochodzi prawdopodobnie od szlacheckiego herbu Szreniawa. (...) Czy żyją jeszcze w Polsce jakieś osoby noszące to nazwisko?

Możemy przyjąć, iż nazwisko jest od nazwy herbu Śreniawa lub Śrzeniewita (czy może raczej od zawołania herbowego Śrzeniawa!), choć są wskazania, by potraktować je również jako odmiejscowe, od nazwy miejscowości Szreniawa pod Poznaniem lub Śrzeniawa pod Krakowem. Jest też lewy dopływ Wisły o tej nazwie. Herb jest XIV-wieczny i przedstawia rzekę w kształcie litery S z krzyżem złotym w polu czerwonym. Używany początkowo w Małopolsce, później – po unii horodelskiej – znany też na Litwie. Był znakiem wielkich rodów m.in. Kmitów, Potockich, Lubomirskich i Stadnickich.  K. Rymut podaje grupę starych, XV-wiecznych nazwisk typu: Śreniawa, Śrzeniawa, Śrzeniewa, Śrzyniawa jako ewentualnie pochodzące od dwóch powyższych źródłosłowów. Istniały też nazwiska bez nagłosowej palatalizacji (Ś-): Sreniawa, Srzeniawa, Sreniawski. W zasobie nazwisk współcześnie używanych nie ma dziś formy Srzeniawski, czyli nie ma już nikogo, kto nosiłby tę godność, jakże artykulacyjnie trudną.

Har- a nasze nazwiska

Nazwisk o podstawie har- znamy niemało. Jest omówione w poprzednim tekście Haraf, są też m.in. Har, Hara, Harach, Haran, Harań, Harek, Harewicz, Harewski, Haro, Harola, Haros, Harewicz, Harewski, Harów, Harra, Harus, Harut, Hary. Od nich sporo nazwisk pochodnych. Tylko od Haran powstało z 10 nazwisk, np. Haranek, Haranus. Niektóre mają dodatkowe cechy gwarowe, np. przyrostek jak w Harok.