Państwo Kapeluszowie

Nakrycia głowy najbogaciej są reprezentowane w wykazie nazwisk przez Toczek (aż 2307 Polaków nosi takie nazwisko). Czapka wypada słabiej, ale też przekracza tysiąc (dokładnie: 1313). Kapelusz ratuje swój honor i klasę, dając nazwisko 110 osobom. Welon pojawia się 102 razy, Czapeczka służy 71 Polakom jako nazwisko. Ale taki Beret... Tylko dwa razy pojawia się w spisie nazwisk

Parus

Nazwisko pochodzi od słowa parus, jakim określano w gwarze dzieciaka, szczególnie zaś dziecko niesforne. Paruskiem (albo paruchem) nazywano z kolei ‘szmaty, byle jakie gałgany’. Mamy 664 i wiele nazwisk pochodnych.

Więcej informacji w książce Skąd się wzięło moje nazwisko.

Massipus

Nazwisko Massipus powstało najpewniej od podstawy mas-, a dalej od wschodniosłowiańskiej formy imienia Mojżesz – Mosiej. Ale skąd ta latynizacja? W wariantach pojawiają się formy z podwojeniem głoski -ss- (np. Massan, Massiuk, Masson). Co ciekawe, wielotomowy słownik nazwisk polskich współcześnie używanych K. Rymuta (opartego przecież na bazie PESEL) nie notuje takiego nazwiska…

                       

Nazwiska od jednostek rachuby

Pochylmy się nad staropolskimi jednostkami rachuby. Część z nich funkcjonuje do dziś, część zanikła po drodze. Dobrze sobie w języku radzą Tuzin (81 nazwisk) i Mendel (2083), tylko w jednym przypadku zachowała się do dziś – w formie nazwiska Sztych – jednostka oznaczająca 20 sztuk. W 800 przypadkach istnieje nazwisko Gros, oznaczające niegdyś tuzin tuzinów (czyli 144). Istnieje dziś niemal tysiąc nazwisk Kopa (60 sztuk). Dla ścisłości dodajmy jeszcze godność Izba, odnoszącą się nie tyle do pomieszczenia, co liczby 40.

Rupa

Nazwisko Rupa pochodzi od podstawy rup-. W staropolszczyźnie rupie to były ‘larwy, glisty’, również ‘zmartwienie’. Prawdopodobne pochodzenie także od dawnego czasownika rupieć ‘gryźć, kąsać’, albo imienia Rupert (Robert). Rupny znaczyło tyle, co ‘zadbany, barwny’. W zasobie są 333 takie nazwiska.