Nazwiska biblijne (1)

Tylko jeden nasz rodak nosi nazwisko Amos, po proroku, autorze biblijnej Księgi Amosa (ale formy Amosow używa jeszcze dwóch innych Polaków). Unikająca podwojonych spółgłosek polszczyzna zmodyfikowała imię Annasz na Anasz i takich form nazwiska mamy 63, plus bardzo wiele odmian z licznymi, różnorodnymi formantami (przyrostkami dołączanymi do nazwiska). Słynny asystent apostoła Pawła – Archip utrwalił się w 8 nazwiskach, natomiast tylko w dwóch – Aser (syn Jakuba) i to w formie Aseryczew.

Statkun

Jestem zainteresowany nazwiskiem Statkun. Chciałbym się dowiedzieć, z jakiego języka się wywodzi i co może oznaczać. Ojciec i dziadek przyjechali do Polski po II wojnie światowej z okolic Wilna, dokładnie z parafii Mejszagoła. Zamierzam poznać rodzinne korzenie i zapewne będzie mi to pomocne. Pozdrawiam serdecznie.
Mirosław

Nazwisko Statkun pochodzi od nieużywanego już słowa statek, jak w staropolszczyźnie nazywano «sposób życia, obyczaj, mienie ruchome». Ksiądz Piotr Skarga wołał „Mężnie mu się stawił i w swoim statku trwał”. Ciągle znane jest słowo statki, używane niekiedy na określenie np. zastawy stołowej, talerzy sztućców. Ale możliwa też etymologia odprzymiotnikowa, od stateczny, zatem «dzielny, poważny, cnotliwy, stały w poglądach». Pochodzenie rodu wskazuje na Kresy Wschodnie, gdzie w żywym języku zachowało się wiele barwnych reliktów leksykalnych. W użyciu jest współcześnie 25 nazwisk.

Barbara Barbarczuk?

Wielce szanowny panie Przydomku!

Byłbym wdzięczny za podanie mi nazwisk pochodzących od imienia Barbara.

Z szacunkiem i pozdrowieniami – Adam

Imię Barbara znane jest w polszczyźnie od XIV wieku, także w formie Barbora. Jest pochodzenia grecko-łacińsko i oznaczało «cudzoziemkę». K. Rymut w Słowniku historyczno-etymologicznym podaje następujące nazwiska pochodne: Barbaro, Barbarczuk, Barbarczyk, Barbarewicz, Barbarian, Barbarowicz, Barbarowski, Barbarski, Barbarycz, Barabryk, Barbarzak, Barbarzyk, Barborka, Barbórka, Barbura, Barburski, Barburzyński, Warwara, Warwarczuk, Warwarczyk, Warwarczyn, Warwarko, Warwarków, Warwarów, Warwaruk, Warwaryk. W sumie grupa niezbyt liczna i o niewielkiej frekwencji we współczesnym języku.

Klęk, Klęka

Szanowny Panie Przydomku

Z zainteresowaniem śledzę redagowany przez Pana Poczet Nazwisk Polskich. Proszę o analizę pochodzenia i znaczenia nazwiska Klęk. Będę także wdzięczny za wskazania, ile osób takie nazwisko nosi. Z góry bardzo dziękuję

Jacek

Panie Jacku

Nosi Pan staropolskie nazwisko utworzone od czasowników: klęczeć, klękać. Nazwisko Klęk pojawia się w dokumentach datowanych na XV–XVI wiek. Na tym samym rdzeniu powstały nazwiska m.in. takie, jak: Klęka, Klęczar, Klęczka, Klęczny (jak podaje Kazimierz Rymut w książce Nazwiska Polaków).

Istnieje też odleglejsze znaczenie słowa klęk. Aleksander Brückner w Słowniku etymologicznym języka polskiego podaje, że znaczyło ono «kozica u pługa». Obecnie 629 Polaków nosi nazwisko w tej formie, zaś 100 kolejnych w formie Klęka.

Nazwiska od ziółek

Oto wybór takich nazwisk i częstość ich występowania:

Anyż — 231

Glistnik — 0

Hanyż — 93

Kocanka — 2

Kozłek — 0

Krwawnik — 42

Lawenda — 216

Lubczyk — 300

Lubszczyk — 364

Melisa — 18

Mydlnica — 0

Naparstnica — 0

Nawłoć — 0

Piołun — 2

Podbiał — 61

Prawoślaz — 0

Rumian — 436

Rzepik — 2

Skrzyp — 337

Wrotycz — 0

Żarnowiec — 120

Żywokost — 0